Góc Nhìn MB66: Cảm nhận của HLV Trung Quốc dạy bóng ở nước ngoài: Ra nước ngoài trước hết phải tranh suất ổn định, học ngôn ngữ sớm
Điện Tân Hoa xã Vienna ngày 26/7 — tháng 6 năm nay, đội Grödig nơi HLV thủ môn Trung Quốc Li Shi làm việc đã vô địch giải hạng tư Áo và thành công lên hạng ba mùa tới. Gần đây, Li Shi trong buổi phỏng vấn chuyên sâu với phóng viên Tân Hoa xã chia sẻ quan sát và cảm nhận sau một mùa “đi nước ngoài” dẫn dắt.
Li Shi cho biết giải hạng tư Áo là giải nghiệp dư; toàn bộ cầu thủ Grödig không phải cầu thủ chuyên nghiệp, chỉ tối đến tập, mỗi tuần nhiều nhất tập bốn lần. Mùa trước đội chỉ còn một bước nữa là lên hạng. Mùa này cả đội điều chỉnh tâm thế thi đấu tốt hơn, đoàn kết, dốc toàn lực từng trận và cuối cùng đoạt ngôi vô địch.
Tại Áo, Li Shi quan sát cận cảnh việc đào tạo nhân tài bóng đá thanh thiếu niên địa phương. Ông cho rằng sự trưởng thành của nhân tài bóng đá không thể nóng vội, mà phải dựa vào môi trường bóng đá tốt và tích lũy dài hạn.
“Ở Salzburg, gần như mỗi thị trấn nhỏ đều có sân. Dù bạn sống ở đâu cũng tìm được chỗ đá bóng. Đa số trẻ em đều đá bóng, phụ huynh cũng vui lòng để con tham gia bóng đá lâu dài.”
Li Shi cho biết địa phương vừa có đội Bundesliga Áo như Red Bull Salzburg, vừa có các đội hạng ba, hạng tư thậm chí thấp hơn; ai cũng có thể theo trình độ bản thân tìm câu lạc bộ phù hợp, ngưỡng tham gia bóng đá rất thấp.
“Tuyển chọn tuyến trẻ vừa xét tố chất thể lực, kỹ thuật, vừa bao gồm khả năng học hỏi, phẩm chất ý chí, khả năng chịu đựng thất bại… nhiều đặc điểm và tài năng cần thời gian mới lộ ra. Bên này trước 14–15 tuổi lấy nuôi dưỡng hứng thú làm chính, nhằm thu hút thêm trẻ tham gia bóng đá, chưa đến giai đoạn tuyển chọn lập đội lấy thành tích; còn trong nước ở độ tuổi đó đã chọn một số trẻ kỹ thuật, thể hình khá hoặc tập nhiều hơn để lập đội thi đấu. Hai mô hình mỗi bên có ưu nhược; đạt thành tích được chú ý chắc chắn khiến phụ huynh tin hơn để con đá bóng, nhưng tuyến trẻ cuối cùng vẫn phải nhìn tỷ lệ thành tài khi cầu thủ trưởng thành.”
Li Shi nhắc đến tuyển Áo sau 28 năm trở lại World Cup; một lý do là Áo coi trọng đào tạo HLV và xây dựng hệ thống giải nhiều tầng, cung cấp nền tảng đá bóng rất tốt cho cầu thủ bản địa và cầu thủ nhập cư. Ngoài ra, một số ông lớn Áo thu hút nhiều ngoại binh xuất sắc; cầu thủ bản địa nâng lực trong cạnh tranh, đồng thời dùng lượng lớn giải quốc tế để cọ xát với đội đẳng cấp cao khắp thế giới, học các phong cách bóng đá khác nhau, qua đối thủ phát hiện vấn đề của mình — những điều đó then chốt với sự trưởng thành của cầu thủ.
Li Shi nhận thấy dù ở đội một câu lạc bộ Áo hay tuyến trẻ đều thấy không ít cầu thủ Nhật–Hàn. “Cầu thủ Nhật–Hàn tụ về Trung Âu, một là họ có truyền thống ‘đi nước ngoài’, hai là các đội giải Áo, Thụy Sĩ… có thể cho cầu thủ châu Á nhiều cơ hội thi đấu hơn. Bundesliga Áo tương đương hạng Nhì hoặc hạng Ba Đức; khởi đầu từ đây vẫn tương đối dễ. Giải Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha dễ hút cầu thủ Nam Mỹ và Bắc Phi hơn vì có môi trường văn hóa và nền tảng tương đồng, cơ hội để lại cho cầu thủ châu Á tương đối ít.”
“Cầu thủ trẻ Trung Quốc ra ngoài, dù đến câu lạc bộ châu Âu cấp nào, trước hết phải đứng vững và có thời gian ra sân ổn định. Dù xuất sắc như Ronaldo, điểm đến châu Âu đầu tiên cũng là PSV Eindhoven Hà Lan chứ không phải Big Five. Vậy nên phải chân thực từng bước, tranh suất chính hoặc xoay vòng chính trong đội; có thời gian ra sân mới thể hiện năng lực, dễ được HLV và scout nhìn thấy. Hệ thống bóng đá châu Âu sẽ không chôn vùi cầu thủ xuất sắc; quan trọng là tự mình tạo ra số liệu.”
Li Shi nói cầu thủ Trung Quốc sang châu Âu phát triển không chỉ mất khá nhiều thời gian thích nghi ngôn ngữ, văn hóa và môi trường phòng thay đồ, học cách giao tiếp với HLV và đồng đội, còn phải chứng minh mình cạnh tranh mạnh hơn cầu thủ địa phương — đối mặt không ít thách thức. Ông khuyên cầu thủ trước khi “đi nước ngoài” chuẩn bị đầy đủ, học ngôn ngữ sớm, chọn điểm đến cũng không nên chỉ nhìn một giải.
“Thế hệ cầu thủ chúng tôi trước đây đi vài đường vòng, không có quy hoạch tổng thể cho sự nghiệp cầu thủ và HLV, chỉ bó trong nước mà không chủ động học bóng đá tiên tiến. Tôi giải nghệ rồi sang châu Âu làm HLV, mong làm thêm việc giúp cầu thủ Trung Quốc sang châu Âu phát triển và HLV trong nước ra nước ngoài đào tạo, giao lưu, để họ học hệ thống bóng đá châu Âu từ kỹ–chiến thuật, thể lực, phân tích dữ liệu, scouting… hiểu logic tầng sâu của bóng đá châu Âu.”
Cập nhật lúc 2026-07-28 13:21